DON w kukurydzy – co oznacza i jak wpływa na sprzedaż do skupu?
DON w kukurydzy jest jednym z parametrów, który może mieć znaczenie przy sprzedaży ziarna do skupu. Sama prawidłowa wilgotność nie wystarczy, aby ocenić całą partię.
Wyjaśniamy prostym językiem, czym jest deoksyniwalenol, skąd bierze się w kukurydzy, czy można rozpoznać go po wyglądzie, co daje suszenie i jak przygotować próbkę przed sprzedażą.
DON w kukurydzy – najważniejsze informacje w skrócie
- DON to deoksyniwalenol, czyli jedna z mikotoksyn związanych z niektórymi grzybami z rodzaju Fusarium.
- DON może występować zarówno w mokrej, jak i suchej kukurydzy.
- Poziomu DON nie da się wiarygodnie określić wyłącznie na podstawie wyglądu ziarna.
- Suszenie zmniejsza wilgotność, ale nie oznacza automatycznie usunięcia DON.
- Aktualny parametr Łochpol dla kukurydzy to maks. 1200 ppb DON.
- Nie musisz mieć wyniku DON, aby rozpocząć rozmowę ze skupem.
Co to jest DON w kukurydzy?
DON to skrót od deoksyniwalenolu. Jest to mikotoksyna wytwarzana przez niektóre grzyby z rodzaju Fusarium.
Z punktu widzenia sprzedaży kukurydzy najważniejsze jest to, że DON stanowi osobny parametr jakościowy. Nie jest tym samym co wilgotność, ilość zanieczyszczeń czy udział ziaren połamanych.
Możesz więc mieć partię kukurydzy o prawidłowej wilgotności, która mimo tego wymaga sprawdzenia pozostałych parametrów.
W praktyce: wilgotność mówi o zawartości wody w ziarnie, natomiast wynik DON dotyczy obecności konkretnej mikotoksyny. Jednego parametru nie można zastąpić drugim.
Skąd DON bierze się w kukurydzy?
Problem może rozpocząć się jeszcze na plantacji. Niektóre grzyby z rodzaju Fusarium mogą porażać kukurydzę i wytwarzać mikotoksyny.
Nie ma jednak prostej zasady, że każda mokra kukurydza automatycznie ma wysoki DON.
Znaczenie mogą mieć między innymi:
- warunki pogodowe,
- porażenie roślin przez grzyby,
- stan kolb,
- uszkodzenia mechaniczne lub powodowane przez szkodniki,
- termin zbioru,
- sposób postępowania z ziarnem po zbiorze.
Nie upraszczaj: „mokra kukurydza = wysoki DON”. Wilgotność i DON to dwa różne parametry. Sama wilgotność nie jest wynikiem badania DON.
Czy DON można rozpoznać po wyglądzie kukurydzy?
Nie można wiarygodnie określić poziomu DON wyłącznie przez obejrzenie ziarna.
Widoczne przebarwienia, nalot, pleśń, uszkodzenia czy nietypowy zapach mogą być sygnałem, że partię warto dokładniej sprawdzić.
Nie dają jednak odpowiedzi, jaki rzeczywiście jest poziom DON.
Wygląd
Może wskazać problem, ale nie daje wyniku liczbowego.
Badanie
Pozwala określić rzeczywisty poziom DON w próbce.
Czy suszenie kukurydzy usuwa DON?
Suszenie przede wszystkim obniża wilgotność ziarna. Jest ważne przy przygotowaniu kukurydzy do przechowywania, ale nie należy traktować go jako sposobu na usunięcie mikotoksyn, które już powstały.
Może więc zdarzyć się, że po suszeniu kukurydza ma prawidłową wilgotność, ale DON nadal pozostaje osobnym parametrem jakościowym.
Przykład: gospodarstwo ma 90 ton suchej kukurydzy. Po suszeniu wilgotność wynosi 13,9%. Pod względem wilgotności partia mieści się w aktualnym wymaganiu Łochpol, ale nadal trzeba brać pod uwagę DON, zanieczyszczenia i udział ziaren połamanych.
Więcej o wymaganiach dla takiej partii: skup suchej kukurydzy .
Jaki poziom DON przyjmuje Łochpol?
W aktualnej tabeli parametrów Łochpol zarówno dla mokrej, jak i suchej kukurydzy podawany jest poziom DON maksymalnie 1200 ppb.
Ważne: 1200 ppb opisujemy tutaj jako aktualny parametr skupu Łochpol. Nie należy przedstawiać tej wartości jako jednej uniwersalnej normy dla każdej kukurydzy bez względu na jej przeznaczenie.
Czy 1200 ppb i 1200 µg/kg oznacza to samo?
Przy takim sposobie podawania stężenia 1 ppb odpowiada 1 µg/kg. Laboratorium może więc podawać wynik w innej jednostce niż tabela skupu.
Zawsze sprawdź jednostkę podaną na konkretnym wyniku.
DON w mokrej i suchej kukurydzy – co się różni?
DON może mieć znaczenie w obu rodzajach kukurydzy. Różnica dotyczy przede wszystkim wilgotności i sposobu przygotowania partii.
| Parametr | Kukurydza mokra | Kukurydza sucha |
|---|---|---|
| Wilgotność | 30% wartość bazowa | maks. 14,5% |
| Maksymalna wilgotność | 40% | 14,5% |
| Zanieczyszczenia ogółem | maks. 10% | maks. 10% |
| Zanieczyszczenia nieużyteczne | maks. 2% | maks. 2% |
| Ziarna połamane | maks. 8% | maks. 8% |
| DON | maks. 1200 ppb | maks. 1200 ppb |
Jeśli sprzedajesz kukurydzę bezpośrednio w okresie zbioru, zobacz: skup mokrej kukurydzy .
Jeśli masz już ziarno wysuszone i przechowywane, zobacz: skup suchej kukurydzy .
Jak pobrać próbkę kukurydzy do sprawdzenia?
Jeżeli w magazynie znajduje się 100 lub 200 ton kukurydzy, jedna garść ziarna pobrana przy wejściu nie musi przedstawiać jakości całej partii.
Im większa i bardziej zróżnicowana partia, tym większe znaczenie ma właściwe pobranie próbki.
Przygotowanie reprezentatywnej próbki
Dobra próbka powinna możliwie dobrze reprezentować całą partię, a nie tylko jedno miejsce magazynu.
Podobne zasady stosujemy przy pomiarze wilgotności. Zobacz poradnik: wilgotność zboża do skupu .
Przykład – 150 ton kukurydzy w jednym magazynie
Załóżmy, że w magazynie znajduje się około 150 ton suchej kukurydzy.
Pierwsze 70 ton pochodzi z jednego pola, a pozostałe 80 ton z innego. Zbiór odbywał się w różnych terminach, a ziarno było suszone oddzielnie.
W takim przypadku nie należy automatycznie zakładać, że całe 150 ton ma identyczne parametry.
Lepsze rozwiązanie: pobierz materiał z obu części, sprawdź różnice i dopiero później zdecyduj, czy całość można traktować jako jedną partię.
Co zrobić, jeśli podejrzewasz podwyższony DON?
Nie zaczynaj od mieszania podejrzanej partii z ziarnem o lepszych parametrach.
W ten sposób można pogorszyć parametry większej ilości towaru.
Co zrobić?
- oddziel różniące się partie,
- pobierz reprezentatywną próbkę,
- sprawdź wilgotność,
- przygotuj posiadane wyniki,
- podaj prawdziwe informacje skupowi.
Czego nie robić?
- nie oceniaj partii po jednej garści,
- nie zgaduj wyniku DON,
- nie mieszaj partii bez kontroli,
- nie zakładaj, że suszenie rozwiązało problem,
- nie ukrywaj, że parametr nie był badany.
Jak zgłosić kukurydzę do skupu?
Nie musisz znać wszystkich parametrów, żeby rozpocząć rozmowę.
Najważniejsze informacje to:
- kukurydza mokra czy sucha,
- orientacyjna liczba ton,
- miejscowość i województwo,
- aktualna wilgotność,
- znane parametry jakościowe,
- termin sprzedaży,
- informacja, czy potrzebujesz odbioru.
Przykład: „Mam około 80 ton suchej kukurydzy w okolicach Jarosławia. Wilgotność wychodzi 13,8–14,1%. DON nie był badany. Kukurydza jest w magazynie. Chciałbym sprawdzić aktualną cenę i możliwość odbioru.”
DON a cena kukurydzy – czy wynik wpływa na wycenę?
Parametry jakościowe mają znaczenie dla możliwości przyjęcia konkretnej partii oraz jej warunków handlowych.
Nie istnieje jednak prosty, uniwersalny przelicznik:
X ppb DON = Y zł mniej za tonę – takiego ogólnego wzoru nie należy stosować.
Na wycenę partii wpływać mogą również:
- rodzaj kukurydzy,
- wilgotność,
- pozostałe parametry jakościowe,
- ilość,
- lokalizacja,
- transport,
- aktualna sytuacja rynkowa.
Więcej: od czego zależy cena skupu zbóż?
Sprawdź również
Najczęściej zadawane pytania o DON w kukurydzy
Co oznacza DON w kukurydzy?
DON to deoksyniwalenol, czyli mikotoksyna związana między innymi z niektórymi grzybami z rodzaju Fusarium.
Jaki poziom DON przyjmuje Łochpol?
W aktualnych parametrach Łochpol dla kukurydzy mokrej i suchej podano maksymalnie 1200 ppb. Przed sprzedażą zawsze warto potwierdzić aktualne wymagania.
Czy 1200 ppb jest ustawową normą?
Nie należy tak tego przedstawiać. 1200 ppb jest aktualnym parametrem stosowanym przez Łochpol przy skupie kukurydzy.
Czy DON można rozpoznać po wyglądzie?
Nie można wiarygodnie ustalić poziomu DON tylko na podstawie wyglądu. Widoczne problemy mogą być sygnałem ostrzegawczym, ale nie zastępują odpowiedniego badania.
Czy suszenie kukurydzy usuwa DON?
Suszenie obniża wilgotność, ale nie należy zakładać, że usuwa mikotoksyny, które wcześniej powstały w ziarnie.
Czy DON dotyczy suchej kukurydzy?
Tak. DON może mieć znaczenie zarówno w kukurydzy mokrej, jak i suchej.
Czy muszę mieć badanie DON przed kontaktem?
Nie. Jeśli masz wynik, warto go podać. Jeśli DON nie był badany, poinformuj o tym podczas rozmowy.
Co podać do wyceny kukurydzy?
Podaj rodzaj kukurydzy, ilość, lokalizację, wilgotność, znane parametry i możliwy termin odbioru.
Masz kukurydzę i chcesz sprawdzić warunki skupu?
Podaj, czy kukurydza jest mokra czy sucha, liczbę ton, lokalizację, wilgotność i znane parametry. Dział skupu Łochpol ustali aktualne warunki oraz możliwość odbioru.